Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği Genel Sekreteri Prof. Dr. Eda Ertörer, üreme ve gelişimsel süreçlerin dengesi için gerekli hormonların sentezi, salgısı, dolaşımı, metabolizması, bağlanma fonksiyonu ve yıkımı ile etkileşime geçen dış maddelerin “endokrin bozucular” olarak isimlendirildiğini belirtiyor. Endüstride kullanılan plastiklerin, polyester, epoksi reçine, teflon gibi ürünlerin, doğada bulunan ve gıdalarla alınan soya gibi tarımda kullanılan bazı maddelerin, kozmetiklerde ve deterjanlarda kullanılabilen fitalatların endokrin bozucular olduğuna dikkat çekiyor.
Endokrin Bozucuların Sağlık Üzerindeki Tehlikeleri
Prof. Dr. Ertörer, endokrin bozucuların sağlığı ciddi oranda tehdit ettiğini vurgulayarak, bu maddelerin yağ dokuda biriktiğini ve sağlık üzerindeki olumsuz etkilerinin uzun yılları bulabileceğini söylüyor. Özellikle anne karnında veya yaşamın ilk yıllarında bu maddelere maruz kalmanın ilerleyen yaşlarda ciddi sorunlara yol açabileceğini belirtiyor.
Endokrin Bozuculardan Korunma Yolları
Ertörer, endokrin bozuculardan bireysel çabalarla tamamen korunabilmenin zor olduğunu ifade ediyor. Ancak plastik kaplar yerine cam ürünler tercih edilmesi, plastik kaplar içinde bulunan gıdaların ısıtılmaması, Teflon ev eşyalarının kullanılmaması gibi bireysel önlemler alınabileceğini belirtiyor.
Öneriler ve Önlemler
- Plastik kaplar yerine cam ürünler tercih edilmeli.
- Plastik kaplar içinde bulunan gıdalar ısıtılmamalı, güneşte ısınmış plastik şişelerin içindekiler tüketilmemeli.
- Teflon ev eşyaları kullanılmamalı, hazır gıdalardan uzak durulmalı.
- Yaş sebze meyveler çok iyi yıkandıktan sonra tüketilmeli.
- Kokulu deterjan ve kozmetiklerde kaliteli, bilinen ürünler tercih edilmeli.
- Yüksek dozda soya içeren destek vitaminleri kullanılmamalı.
- Bebekler olabildiğince anne sütüyle beslenmeli.
- Gün içinde iç mekanlar iyi havalandırılmalı.
