4+4+4 Eğitim Modelinin Etkileri ve İlk Mezunlar
AKP iktidarının, uzmanların tüm uyarılarına kulak tıkayarak 2012-2013 öğretim yılında hayata geçirdiği 4+4+4 eğitim düzenlemesi, özellikle ilk mezunları Yükseköğretim Kurumları Sınavı’nda (YKS) büyük bir başarısızlık sergiledi. İlkokula 65 ayın altında başlayan öğrencilerin, 2020’de girdikleri Lise Giriş Sistemi (LGS) puan ortalaması, diğer grupların gerisinde kaldı. 4+4+4 modelinin ilk lise mezunları, YKS Temel Yeterlilik Testi’nde (TYT) 120 soruda ortalama 47.362 doğru cevap verirken, Alan Yeterlilik Testi’nde (AYT) 160 soruda bu rakam 29.826 olarak belirlendi. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) verilerine göre, 12 yıl önce ilkokul birinci sınıfta toplam 1 milyon 870 bin 715 öğrenci kayıtlıydı. 2024 yılında bu öğrencilerden sadece 1 milyon 93 bini YKS’ye katıldı.
‘Fırsat Eşitliği Yalanı’
Eğitim uzmanı Alaattin Dinçer, bu durumun eğitim sisteminin alarm zilleri çaldığını gösterdiğini belirtiyor. “Aradan geçen 12 yılda 777 bin 715 öğrenci (yüzde 41.57), son sınıf düzeyinde YKS’ye girme aşamasına gelemedi. Bu, eğitim modelinin başarısızlığının bir göstergesi.” ifadesini kullanan Dinçer, eğitimde fırsat eşitliği söyleminin de gerçeği yansıtmadığını vurguladı. Dinçer, “TÜİK verilerine göre ilkokul, ortaokul ve liseyi tamamlamayanların oranı yüzde 16 olarak gösteriliyor. Bu yıl 4+4+4 eğitim modeli ilk mezunlarını verdi. Dört yıl önce liseye başlayan 1 milyon 633 bin öğrenciden, bu yıl YKS’ye 1 milyon 93 bini girdi. 540 bin aday ya sınava girmedi ya da sınıf tekrarına kaldı.” dedi.
‘Sistem Hemen Değişmeli’
2022’de 775 bin 461 aday YKS’ye başvurmuşken, 2023’te bu sayı 1 milyona ulaştı; ancak bu yıl 25 bin aday, LGS’de tercihte bulunmadı. Dinçer, “YKS’de bu yıl sayının çok daha yüksek olması kuvvetle muhtemel. 4+4+4 yerine temel eğitim aşaması altı yıl, ortaokul ve lise aşamaları ise üç yıl olan bir eğitim modeline zaman kaybetmeden geçmek gerekiyor.” şeklinde konuştu.
Büyük Yaş Gruplarının Gerisinde Kaldılar
Hacettepe Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Ali Ekber Şahin ve ekibi, 4+4+4 düzenlemesiyle ilkokula başlayan çocukların akademik performansları üzerine üç ayrı araştırma gerçekleştirdi. 2012 yılında 2 bin 81 öğrenci üzerinde yapılan ilk araştırma, 69 aydan küçük çocukların yeterli düzeyde hazır bulunuşluk gösteremeden ilkokula başladığını ortaya koydu. 2014’te gerçekleştirilen ikinci araştırmada ise bu öğrencilerin matematik, Türkçe ve hayat bilgisi gibi alanlardaki gelişimlerinin büyük yaş grubunun oldukça gerisinde olduğu saptandı. 2020’de LGS’ye giren 9 bin 582 öğrenciye ait verilerin analiz edildiği üçüncü araştırmada ise LGS puan ortalamalarının üst yaş gruplarının lehine önemli farklar gösterdiği belirlendi.
Cumhuriyet, 4+4+4 sisteminin yarattığı kaosu gündeme getirmişti.
Nelere Yol Açmıştı?
AKP, okul öncesi eğitimi zorunlu hale getirmek yerine, ilköğretim çağı yaş grubunu bir yaş düşürerek 4+4+4 modelini uygulamaya koydu. Bu düzenlemeyle imam hatip ortaokullarına başlama yaşı 10’a gerilemişti. Eğitimciler ve demokratik toplum kuruluşları, kız çocuklarına “ergenlik ayarı” yapıldığına dikkat çekerek, erken yaşta zorla evliliklerin artabileceği konusunda uyarılarda bulundular. Yasa, okula başlama yaşını ilk olarak 60 ay (5 yaş) olarak belirlerken, daha sonra genelgeyle 66 ay (5.5 yaş) olarak yükseltildi. İlköğretim kurumları, dört yıllık zorunlu ilkokul, ortaokul ve imam hatip ortaokulundan oluşurken, seçmeli ve zorunlu din derslerinin sayısı artırıldı.
