ASEAN 57. Dışişleri Bakanları Toplantısı’ndan Ortak Bildiri

ASEAN 57. Dışişleri Bakanları Toplantısı'ndan Ortak Bildiri - Merhaba İzmir
ASEAN 57. Dışişleri Bakanları Toplantısı'ndan Ortak Bildiri - Merhaba İzmir

Laos’un başkenti Viyentiyan’da gerçekleştirilen ASEAN 57. Dışişleri Bakanları Toplantısı’nın ardından yayımlanan ortak bildiride önemli ifadeler yer aldı. Bildiride, “Sivillere ve sivil altyapıya yönelik, başta kadınlar ve çocuklar olmak üzere, endişe verici sayıda can kaybına, gıda, su ve diğer temel ihtiyaçlara erişimin kısıtlanmasına ve Gazze’deki insani krizin daha da kötüleşmesine yol açan tüm saldırıları kınıyoruz” denildi.

Bildiride, tüm taraflara uluslararası hukuk ve ilgili Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) ile BM Genel Kurulu kararları çerçevesinde iki devletli çözüm için çalışmalarını sürdürme çağrısı yapıldı. Ayrıca, Gazze’ye yönelik yardımların devam etmesi gerektiği vurgulandı.

Uluslararası Adalet Divanı’nın (UAD) danışma görüşüne de değinilen bildiride, İsrail’in işgalinin hukuka aykırı olduğuna dikkat çekilerek, bu durumun derhal sonlandırılması gerektiği belirtildi. Orta Doğu’da gerilimin artmasından duyulan endişe de ifade edilerek, ilgili tüm taraflara itidalli davranma, durumu kötüleştirecek eylemlerden kaçınma ve bölgede barış ile istikrarın korunması adına anlaşmazlıkları diplomasi ile çözme çağrısı yapıldı.

Bildiride ayrıca, Myanmar’daki çatışmaların tırmanmasından ve mevcut insani durumdan duyulan endişeye yer verildi. ASEAN’ın Myanmar’daki siyasi krizin ele alınması konusundaki çalışmalarını sürdüreceği ifade edildi. Ülkedeki tüm şiddet eylemleri kınanarak, sivillere ve kamu tesislerine yönelik şiddetin derhal durdurulması gerektiği vurgulandı. Bunun için ilgili tarafların somut adımlar atması gerektiği belirtildi.

UAD Başkanı Lübnanlı Yargıç Nawaf Salam, 19 Temmuz’daki halka açık oturumda, İsrail’in işgal ettiği Filistin topraklarındaki uygulamalarının hukuki sonuçlarına ilişkin danışma görüşünü açıklamış, işgal altındaki Filistin topraklarının parçalanmış ayrı bölgeler değil “tek bir bölgesel birim” olduğunu bildirmişti. UAD, İsrail’in Gazze’de işgalci güç konumunda bulunduğunu ve Doğu Kudüs ile Batı Şeria’da da işgalci olduğunu ortaya koymuştu.

UAD, ayrıca İsrail’in Filistin topraklarındaki işgaline “en kısa sürede son vermesi” gerektiğini belirterek, tüm devletlerin de İsrail’in işgal ettiği topraklardaki varlığını hukuki olarak tanımama, yardım veya destek sağlamamakla “yükümlü olduğunu” vurgulamıştır.

Myanmar ordusunun 2020’deki genel seçimlerde hile yapıldığı iddiaları doğrultusunda, 1 Şubat 2021’de yönetime el koyması sonrasında ülkede büyük bir siyasi gerilim yaşanmıştır. Ordu, ülkenin fiili lideri ve Dışişleri Bakanı Aung San Suu Çii de dahil olmak üzere pek çok yetkiliyi gözaltına almış ve bir yıllığına olağanüstü hal ilan etmiştir.

Myanmar Ulusal Demokratik İttifak Ordusu (MNDAA), Budist Arakan Ordusu ve Ta’ang Ulusal Kurtuluş Ordusu’ndan silahlı grupları bir araya getiren “Üç Kardeşler İttifakı”, Myanmar ordusuna karşı silahlı eylemlere başlamıştır. Myanmar ordusunun darbe karşıtı protestoculara ve isyancı gruplara yönelik silahlı müdahalesi sonucu bugüne kadar 1000’den fazla kişi hayatını kaybetmiş, binlerce gösterici de gözaltına alınmıştır.