Bahçe Bitkileri Öğretim Üyesi Doç. Dr. Bülent Köse, çekirdeksiz ve erkenci üzüm çeşitlerinin melezleme ıslahı yoluyla geliştirilmesine yönelik bir proje yürütmektedir. Bu projede, Victoria, Trakya İlkeren, Red Globe, Prima, Cardinal, Yalova İncisi ve Çavuş gibi çeşitli üzümler kullanılmaktadır. Melezleme çalışmalarında yararlanılan Sultani Çekirdeksiz, Tekirdağ Çekirdeksizi ve Crimson Seedless çeşitlerine ait çiçek tozları, Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsü’nden temin edilmektedir.
Proje sonucunda elde edilecek yeni bireylerin, ilerleyen yıllarda salkım ve tane özelliklerinin yanı sıra erkencilik durumları da belirlenecektir. Geliştirilecek bu üzüm çeşitlerinin, çekirdeksiz, beyaz ya da renkli taneli, yüksek verimlilikte, lezzet kalitesi ve görselliği yüksek, ayrıca ihracata uygun olmaları hedeflenmektedir.
Yeni Çeşitler ile İhracata Yönelik Hedefler
Projede, özellikle Akdeniz Bölgesi’nde örtü altı bağcılığına yeni çeşitlerin kazandırılması ve ihracata yönelik erkenci üzüm yetiştiriciliğinin artırılması amaçlanmaktadır. Doç. Dr. Bülent Köse, proje hakkında şu bilgileri vermektedir:
“Seramızda melezleme yoluyla farklı üzüm çeşitleri geliştiriyoruz. Amacımız, ülkemizde en erken olabilecek erkenci üzüm çeşitlerini geliştirmektir. Bu doğrultuda, beyaz ve diğer renkli çeşitler ile erkenci çeşitleri melezleyerek, hem beyaz hem de çekirdeksiz veya renkli çeşitler geliştirmeye çalışıyoruz. Pazarın ihtiyacını karşılayacak, Akdeniz gibi Mersin bölgesinde örtü altı tarıma uygun çeşitler geliştirmeyi hedefliyoruz.”
Melezleme çalışmalarında, Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsü’nden temin edilen Sultani Çekirdeksiz, Tekirdağ Çekirdeksizi ve Crimson Seedless çeşitlerinin çiçek tozları kullanılmaktadır. Ana ebeveynler olarak ise iri taneli Victoria, erken olgunlaşan Trakya İlkeren, Prima ve Early Sweet çekirdeksiz çeşitleri melezleme amacıyla değerlendirilmektedir. Bu çalışmalarla, ihracatta rekabet gücünü artıracak ve üreticilerin karlılığını yükseltecek çeşitlerin geliştirilmesi hedeflenmektedir.
Uzun Süreli Bir Proje Süreci
Projenin ikinci yılına girildiğini belirten Köse, “Melezleme çalışmaları devam ediyor. Elde ettiğimiz bitkilerde yeni gelişmeler gözlemlenmeye başladı. Bu süreç oldukça uzun bir süreçtir; hemen sonuç almak mümkün değil. Çalışmalarımız sürüyor. Ümitvarız, çeşitlerimizin meyvelerini gördükten sonra tespit ederek, bu çeşitlerin tescil çalışmaları ile çeşit vasfı kazandırılacaktır” şeklinde açıklamalarda bulundu.
Hastalıklara Dayanıklı Çekirdeksiz Çeşitlerin Geliştirilmesi
Bülent Köse, ayrıca şu bilgileri ekledi:
“TÜBİTAK 1001 projesi kapsamında, Karadeniz bölgesinde yetişen ve Prof. Dr. Hüseyin Çelik tarafından tescil edilmiş iki adet kokulu üzüm çeşidini kullanarak, Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsü’nden temin ettiğimiz Sultani Çekirdeksiz, Tekirdağ Çekirdeksizi ve Crimson Seedless çiçek tozları ile melezleme yapıyoruz. Amacımız, hem hastalıklara dayanıklı hem de çekirdeksiz çeşitler geliştirmektir.”
