İngiltere Hükümetinin UCM ile İlişkisi
Ülke basınındaki haberlere göre, İngiltere Başbakanlık Ofisi 10 Numara’dan bir sözcü, Keir Starmer liderliğindeki yeni hükümetin, önceki hükümetin Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) nezdinde yaptığı itirazı takip etmeyeceğini belirtti. Sözcü, bunun nedeninin mahkemenin karar vermesi gereken bir konu olduğunu ifade etti. Hükümetin pozisyonunun, UCM’nin İsrail Başbakanı Netanyahu’ya karşı açtığı davaya yönelik ne bir itiraz ne de bir onay olduğunu vurgulayan sözcü, “Hükümet, hukukun üstünlüğüne ve kuvvetler ayrılığına güçlü bir şekilde inanmaktadır” dedi. Ayrıca, mahkemenin bağımsız kararlar vermesi gerektiğini kaydetti.
Starmer, mayıs ayında bu konu hakkında yaptığı açıklamada, “Mahkeme, zamanı gelince kararını verebilmeli. Mahkeme ve uluslararası hukuku destekliyorum” şeklinde bir değerlendirmede bulunmuştu.
İngiltere’nin Girişimleri ve Eleştiriler
İngiltere, 10 Haziran’da “Filistin’in Oslo Anlaşmaları uyarınca İsrail vatandaşları üzerinde cezai yargı yetkisi kullanamadığı durumlarda, UCM’nin İsrail vatandaşları üzerinde yargı yetkisi kullanıp kullanamayacağı” konusuyla ilgili olarak yazılı beyanla gözlemlerini sunma talebinde bulunmuştu. UCM Ön İnceleme Dairesi, 27 Haziran’daki kararında, İngiltere’nin bu talebini kabul ederek, 12 Temmuz’a kadar yazılı görüşlerini sunması için talimat vermişti.
UCM, İngiltere’nin yanı sıra, görüş sunmak için izin isteyen diğer tarafların taleplerinin de 12 Temmuz’a kadar sunulması gerektiğini belirtmişti. Ancak, İngiltere’nin bu girişiminin, mevcut durumda yavaş ilerleyen UCM’deki Filistin soruşturmasını daha da yavaşlatacağı yönünde eleştiriler ortaya çıkmıştı. Ayrıca, İngiltere’nin beyanlarında Netanyahu ve Galant hakkındaki yakalama kararına karşı çıkabileceği dile getirilmişti. Dönemin Başbakanı Rishi Sunak, UCM Savcılığının “yakalama kararı” çıkartılması için başvuru yapmasına, Gazze’deki duruma yardımcı olmayacağını söyleyerek karşı çıkmıştı.
Yeni Hükümetin Tutumu
İngiltere’de 6 Temmuz’da görevi devralan Başbakan Keir Starmer hükümetinin, Sunak hükümetinden farklı olarak Netanyahu ve Galant hakkındaki yakalama kararına karşı çıkmayı düşünmediği bilgisi basına yansımıştı. Londra’daki İşçi Partisi liderliğindeki yeni hükümet, 19 Temmuz’da Birleşmiş Milletler Yakın Doğu’daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA) ocak ayında kestiği finansman desteğine devam edeceğini duyurdu.
İngiltere Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, Bakan David Lammy, kesilen 21 milyon sterlinlik desteğin UNRWA’ya ödenmeye devam edeceğini bildirdi. İngiltere’nin UNRWA’ya sağlayacağı 21 milyon sterlinlik destek kapsamında 6 milyon sterlin, Gazze ve Batı Şeria’daki acil ihtiyaç sahiplerine yönelik projelerde, 15 milyon sterlin ise Batı Şeria’daki temel ihtiyaçlara yönelik projelerde kullanılacak. Bazı UNRWA çalışanlarının, 7 Ekim 2023’teki saldırılarda yer aldığına dair iddiaların ardından İngiltere, 27 Ocak’ta bu kuruma olan desteğini durdurma kararı almıştı.
