EPA Mesud Pezeşkiyan İran’daki Cumhurbaşkanlığı Seçimlerinde Sürpriz Bir Zafer Kazandı
Mesud Pezeşkiyan’ın cumhurbaşkanlığı seçiminde sertlik yanlısı rakibi Said Celili’yi geride bırakarak kazanması, pek beklenen bir sonuç değildi. Pezeşkiyan’ın reformcu kimliği seçim sürecinde ve sonrasında dikkat çekti. Ancak yeni cumhurbaşkanı, genel olarak kabul gören liberal görüşlere sahip, demokrasiyi destekleyen bir reformcu değil. İran’daki reformcular, rejimin yönetici elitlerinin ideolojik bir fraksiyonunu oluşturuyorlar. İslamcı olan, ancak rejimin ideolojisini daha ılımlı bir şekilde savunan ve bu yaklaşımın hem iktidardaki dini liderler hem de İran toplumu için daha faydalı olacağına inanan bir grup. Reformcular, 1997’den 2005’e kadar yönetimde yer aldılar ve 2013-2021 yılları arasında cumhurbaşkanı olan merkezci Hasan Ruhani döneminde oluşan fiili bir koalisyonun bir parçası oldular. Bu dönemlerde reformcular sık sık daha özgür ve demokratik bir toplum çağrısında bulundular. Ancak 2024’te, önceki reformcu yönetimlerin aksine, bu tür vaatler seçim kampanyalarında öne çıkmadı.
İran, muhalefetin yükseldiği ve ardından baskıcı güçlerin hakim olduğu birçok dönemden geçti. Reformcular da ciddi siyasi baskılarla karşı karşıya kaldı ve son 20 yılda birçok üst düzey isim hapis cezası aldı. Reformcuların, Dini Liderin Ofisi, Muhafız Konseyi, Devrim Muhafızları ve Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi gibi önemli güç merkezleri üzerinde etkilerinin olmadığı genel olarak kabul ediliyor.
Sertlik yanlısı eski cumhurbaşkanı İbrahim Reisi’nin Mayıs ayında bir helikopter kazasında hayatını kaybetmesinin ardından Pezeşkiyan cumhurbaşkanlığı kampanyasını başlattı. Hasan Ruhani’nin 2013’teki stratejisini benimseyen Pezeşkiyan, ülkenin yıllardır karşı karşıya kaldığı ekonomik zorluklara odaklandı ve muhafazakar rakiplerini “radikal” Batı karşıtı tutumlarıyla suçladı.
- İran siyasetinde din adamlarının etkisi azalıyor mu?
- İran’da siyasi deprem: Reformcu aday Pezeşkiyan’ın cumhurbaşkan seçilmesi neden şaşkınlıkla karşılandı?
