Büyük Karoo’da Elmasın İzinde: Kimberley
Büyük Karoo’nun yarı çölündeki bir çiftlik arazisinde, 1871 yılında keşfedilen elmas, bölgeyi 40 binden fazla madencinin akınına uğrattı. Bu madenciler tarafından açılan derin maden kuyusu, “elmasa hücum” döneminin simge mekanları arasında yer alıyor. Kimberley şehrinin merkezinde bulunan bu “Büyük Çukur”, Kimberley Maden Müzesi’nin içinde konumlanıyor.
Kimberley Maden Müzesi, ziyaretçilerini bir yandan elmasın “kanlı tarihine” doğru bir zaman yolculuğuna çıkarırken, diğer yandan elmas madenciliği hakkında değerli bilgiler sunuyor. Müze bahçesinde yer alan tarihi Kimberley evleri, 19. yüzyılın ikinci yarısında Güney Afrika’daki sömürge mimarisini ve yaşam tarzını yansıtması açısından büyük bir ilgi odağı oluşturuyor.
Kimberley’nin Tarihi ve Elmas Üretimi
Müzeden alınan bilgilere göre, 1871-1914 yılları arasında işletilen bu tarihi madenden toplamda 2 bin 722 kilogram, yani yaklaşık 14,5 milyon karat elmas çıkarılmıştır. Yaklaşık 17 hektarlık bir alanı kapsayan ve 463 metre genişliğe sahip olan Büyük Çukur, 240 metre derinliğiyle, makineler olmaksızın tamamen insan emeğiyle açılmış en derin çukur olma özelliğini taşımaktadır.
Bu alandaki “dünyanın en büyük çukuru” unvanı ise, 200 metre derinliğe rağmen 20 hektarlık bir alana sahip olan Jagersfontein Madeni’ne aittir. Birinci Dünya Savaşı’nın başlamasıyla faaliyetlerine ara veren ve sonrasında su baskınına uğrayarak kullanılamaz hale gelen bu çukurda, suyun derinliği 41 metreyi aşmaktadır. Suyun altında, yaklaşık 15 metre derinliğe kadar inen bir moloz yığını bulunmaktadır.
De Beers ve Elmas Endüstrisi
Bugün dünyanın en büyük elmas firması olarak kabul edilen De Beers, adını ve temelini Kimberley’deki bu madenden almıştır. Arazilerinde elmas bulunmasının ardından, İngilizler tarafından topraklarını satışa zorlanan Boer kökenli De Beers ailesi, elmas sektörünün en büyük firmasının isim babalığını yapmaktadır. 1888 yılında, İngiliz sömürgeci Cecil Rhodes tarafından Kimberley madeninde faaliyet gösteren diğer büyük firmaların ortaklığıyla kurulan De Beers, günümüzde dünya elmas arzının yarısından fazlasını tek başına kontrol etmektedir.
Kanlı Elmasın Hikayesi
Büyük Çukur, çoğunluğu siyahi on binlerce madenci tarafından 43 yıl boyunca kazılmış ve bu süreçte işçi ölümleri bakımından kanlı bir geçmişe sahiptir. Siyahi işçilerin zorlu ve tehlikeli çalışma koşulları altında çalıştırıldığı bu maden, kazalar ve hastalıklar nedeniyle binlerce işçinin hayatını kaybetmesine neden olmuştur.
Ulaşım ve Konaklama İmkanları
Güney Afrika Cumhuriyeti’nde Johannesburg ve Cape Town şehirlerine, Türk Hava Yolları’nın İstanbul’dan düzenli seferleri bulunmaktadır. Cape Town ile Johannesburg arasındaki kara yolculuğunda ana güzergahlardan N1 üzerinden ulaşım sağlanabilir. Kimberley, yargı başkenti olan Bloemfontein’ın yaklaşık 170 kilometre doğusunda yer almaktadır.
Kimberley ve çevresinde, çoğunluğu misafir evi ve çiftlik evleri olmak üzere geniş fiyat aralığında çeşitli konaklama imkanları mevcuttur. Şehir merkezinde yüksek suç oranlarının görüldüğü göz önüne alındığında, şehrin banliyölerinde veya çiftliklerdeki tesisler daha güvenli konaklama seçenekleri olarak öne çıkmaktadır.
Büyük Çukur’un yer aldığı Kimberley Maden Müzesi’nin giriş ücreti, bu yıl 100 Güney Afrika randı (yaklaşık 5,5 dolar) olarak belirlenmiştir. Müzedeki ücretsiz rehberli turlar, gruplar halinde yarım saatte bir düzenlenmektedir.
