Küratörlüğünü Levent Çalıkoğlu’nun, asistan küratörlüğünü ise İrem Büşra Coşkun’un üstlendiği “Solo Botter: Nuri İyem” isimli sergi, sanatseverleri Türk resminin önemli isimlerinden birinin derinliklerine davet ediyor. Nuri İyem, yaşadığı coğrafyanın zengin kültürel dokusunu ve sosyal yapısını, tuvaldeki her bir fırça darbesinde sorgulayan bir sanatçı olarak öne çıkıyor. Sergi, İyem’in eserlerini “Portreler”, “Natürmort ve Soyut”, “Yüzler”, “Peyzaj”, “Anadolu ve Göç” ve “Sıradan Sevdalar” başlıkları altında topluyor. Ayrıca, Casa Botter’in ikinci katında Nuri İyem’in kişisel eşyaları da ziyaretçilerin beğenisine sunuluyor. İBB Kültür ve İBB Miras’ın ev sahipliğinde düzenlenen bu özel sergi, 29 Ağustos’a kadar sanatseverlerle buluşacak.
ISRAR VE TEKRAR: İyem’in Sanat Yolculuğu
Nuri İyem’in toplamda 3 binden fazla eseri bulunduğu biliniyor. Küratör Levent Çalıkoğlu, serginin hazırlanma sürecini ve eserlerin kategorilendirilme yöntemini anlatırken, İyem denince akla gelen ilk imgelerin Anadolu kadınlarının yüzleri olduğunu ifade ediyor. Ancak serginin temel amacının yalnızca bu ikonik temayı tekrarlamak olmadığını vurguluyor. Çalıkoğlu, “Erken döneminden başlayarak onun sanatında tekrar ettiği ve geliştirdiği temalara odaklandık. İyem’in sanatını derinlemesine anlayabilmek için 1940’ların ikinci yarısında, Nasip Hanım’ın portrelerini yapmadaki ısrarına ve tekrarlarına bakmak gerekiyor. Nitekim sergide 90’lı yıllardan da örnekler bulunuyor. Çünkü o portrelerin pek çok teknik ve resimsel özelliği, aslına bakıldığında o yüzlerde de devam ediyor” diye ekliyor.
SOYUT ÇALIŞMALAR: İyem’in Gizli Hazinesi
Nuri İyem’in aslında pek bilinmeyen birçok soyut eseri mevcut. Sergide bu eserlerden özel bir bölüm ayrılmış. Çalıkoğlu, İyem’in döneminin soyut sanatıyla karşılaştırıldığında son derece özgün ve yaratıcı işlere imza attığını belirtiyor. “40’ların sonunda başlayan soyutlamaları, 50’lerde geometrik ve lirik formlarla, 60’larda ise rengin ve dokunun araştırıldığı soyut çalışmalara doğru evriliyor. Bu alanı da açmak gerekiyordu, çünkü Nuri Bey, kendi sözleriyle de soyuta ilişkin bir dünyayı aralamak istediğini ifade ediyor” diye devam ediyor.
SANATÇI DURUŞU: İyem’in Etkisi ve Mirası
Çalıkoğlu, sergiyi Nuri İyem’in sanatındaki tüm temalara odaklanan retrospektif bir kurgu olarak değerlendiriyor. İyem’in eserlerinin dili, konuları ve imgeleriyle insanların içsel bir bağ kurduğunu, bunu sanatçı olarak elde etmenin ise oldukça zor olduğunu vurguluyor. “Yıllar içerisinde farklı kuşakları etkileme gücüne sahip çok az sanatçı var. Nuri Bey, bunun çok ayrıcalıklı ve öncü isimlerinden birisi. İstanbul merkezli sanat tarihimizin içinde, etrafındaki sosyal ve kültürel politik dünyanın dinamikleriyle etkileşim halindeyken, kendine özgü bir alan yaratma çabası açısından da farklı bir isim. Bugün bu durum kolay gibi görünüyor ama aslında hiç de öyle değil. Sanatın görünürlüğü, hegemonik bir biçimde bazı kurumlar ve kişiler tarafından sahiplenilen bir alan. Bunu sürdürebilmek, arkasında durmak ve sanat üreterek yaşamak oldukça zorlu bir süreç. Buradaki inat, ısrar ve çabası son derece kıymetli. Bugün pek çok sanatçı üzerinde de ‘sanatçı duruşu’ konusunda etkisini görüyoruz” ifadeleriyle bu önemli sanatçının mirasını özetliyor.
