İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch/HRW) tarafından yayımlanan son rapor, Sudan’daki iç savaşın kadınlar ve kız çocukları üzerindeki yıkıcı etkilerini gözler önüne seriyor. Rapor, bazı kız çocuklarının “tecavüz eylemi dolayısıyla geçirdikleri fiziksel travmalardan dolayı” hayatını kaybettiğini ortaya koyuyor. Bunun yanı sıra, birçok kadın kendi evlerinde alıkonulmuş ve işkenceye maruz kalmıştır. Sudan’ın başkenti Hartum’un pek çok mahallesi, iç savaşın patlak vermesiyle ayrılıkçı Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF) tarafından ele geçirilmiştir. O günden bu yana, RSF güçleri kadınları ve çocukları kaçırmak ve tecavüz etmek amacıyla evlere baskınlar düzenlemekte ve karşı koymaya çalışan insanları öldürmektedir.
KADIN OLARAK HAYATTA KALMAK İMKANSIZ
Birçok kadın, RSF güçlerinin cinsel saldırılarından kaçmak amacıyla evli olduklarını beyan etmekte ve evlerinin en ücra köşelerine saklanmaktadır. HRW’nin raporuna göre, Hartumlu kadınlar, şehirde bir kadın olarak hayatta kalmanın imkansız olduğunun altını çizmektedir. HRW’nin Ümit Burnu bölge yöneticisi Laetitia Bader, bölgede yaşam mücadelesi veren kadınlarla iletişime geçmiştir. Bader, RSF’in “Sudan’ın başkentindeki yerleşim bölgelerinde sayısız kadın ve kız çocuğuna tecavüz ettiğini, toplu tecavüzlerde bulunduğunu ve evliliğe zorladığını” iddia etmiştir.
RSF kontrolündeki mahallere giden HRW çalışanları, bölgede hâlâ hizmet veren 42 sağlık çalışanı ve sosyal hizmet görevlisiyle görüşmüştür. Hayati tehlikeye rağmen HRW ile konuşmayı kabul eden görevliler, yaklaşık 262 cinsel saldırı suçunun belgelenmiş olduğunu belirtmişlerdir. Saldırıya uğrayan kişilerin en az 9, en fazla 60 yaşında olduğu kaydedilmiştir. Görevlilerin bazıları, tecavüz kurbanlarına yardım etmeye çalışırken kendilerinin de cinsel saldırıya maruz kaldıklarını ifade etmişlerdir. Uzmanlar, belgelenmemiş cinsel saldırı suçlarının binin üzerinde olduğunu tahmin etmektedir. Cinsel saldırıların hedefinde daha az da olsa erkek çocukları ve yetişkin erkeklerin de bulunduğu rapora yansıyan bir başka önemli detaydır.
BİR ÇOK KADIN ALIKONDU
Hartum’daki kadınlar, yaşadıkları dehşeti HRW’ye anlatmışlardır. İsminin gizli kalmasını isteyen 20 yaşındaki bir Hartum sakini, “RSF’in evimi basacağından korktuğum için, aylarca yastığımın altında bıçakla uyudum,” diyerek, “artık Hartum’da, RSF’in yönetimi altında bir kadın olarak hayatta kalmak mümkün değil,” ifadelerini kullanmıştır. Hartum’da yerel bir hastanede çalışan bir ebe, en az dört kız çocuğunun “tecavüzden dolayı yaşadıkları travmadan” can verdiğini, bir kız çocuğunun ise “tecavüzden sonra baldırına ateş eden RSF askerlerinin açtığı yaralardan dolayı kan kaybından” öldüğünü belirtmiştir. Düzenli olarak evlere baskınlar düzenleyen RSF’in, kadın ve kız çocuklarını kaçırdığı ve alıkoyduğu da raporda yer almaktadır. Kaçırılan bazı kadınlar, haftalarca esaret altında yaşamak zorunda kalmışlardır. Kaçırılan kadınların çoğu dövülmüş ve aç bırakılmıştır. Kaçırılan 15 yaşındaki kız çocuklarından en az üçünün, tecavüzden sonra hamile kaldığı HRW tarafından belgelenmiştir.
İÇ SAVAŞ DEVAM EDİYOR
Sudan, 15 aydır iç savaşın pençesinde bulunmaktadır. 15 Nisan 2023 tarihinde patlak veren iç savaş, Muhammed Hamdan Dagalo’nun yönettiği RSF’in, ordudan ayrılarak Sudan hükümetine savaş açmasıyla başlamıştır. Savaşın en yoğun yaşandığı bölgeler, savaş nedeniyle ikiye bölünen Sudan’ın başkenti Hartum ve Darfur bölgesidir. Savaş sonucunda en az 13 bin kişi hayatını kaybetmiş, 33 bin kişi ise yaralanmıştır. 7.7 milyon Sudanlı evinden olurken, 2.1 milyon Sudan vatandaşı mülteci olarak ülkeden kaçmak zorunda kalmıştır. Savaş, şiddetini hâlâ korumakta olup, korkunç insanlık suçları işleyen RSF, Hartum şehrinde ve Sennar eyaletinde ilerleme kaydetmektedir.
