Event Horizon Teleskobu’ndan Heyecan Verici Gelişmeler
Event Horizon Teleskobu (EHT), son birkaç yılda iki süper kütleli kara deliğin gölgelerinin ilk görüntülerini elde ederek astronomi tarihinde önemli bir yere sahip oldu. İlk bakışta bulanık ve turuncu bir parıltı gibi görünen bu görüntüler, aslında karmaşık bir teknik başarının sonucuydu. Bu başarı, dünya genelindeki teleskopların bir araya getirilmesiyle mümkün oldu. Şimdi, EHT ekibi, görüntüleme çözünürlüğünü daha da artırma yollarını keşfetmiş gibi görünüyor.
Kara Delik Görüntülerinin Hassasiyeti Yüzde 50 Artabilir
Atacama Büyük Milimetre/Milimetre-altı Dizisi (ALMA) gibi tesisleri de kapsayan uluslararası bir ekip, İspanya, Hawai ve Şili’deki teleskopları bir araya getirerek evrendeki sinyalleri 345 GHz frekansında ölçmeyi başardı. Bu gelişme, süper kütleli kara deliklerin görüntülerinin hassasiyetinin en az yüzde 50 oranında artabileceği anlamına geliyor.
NASA’nın Jet İtiş Gücü Laboratuvarı’ndan makalenin eş yazarı Alexander Raymond, konu hakkında şu şekilde yorumda bulundu:
“EHT ile 230 GHz frekansında radyo dalgalarını tespit ederek kara deliklerin ilk görüntülerini elde ettik, ancak kara deliğin yerçekimi tarafından bükülen ışığın oluşturduğu parlak halka hala bulanık görünüyordu. Bunun nedeni, görüntüleri ne kadar keskin yapabileceğimizin mutlak sınırlarında olmamızdı. 345 GHz’de elde edeceğimiz görüntüler, daha keskin ve detaylı olacak, bu da muhtemelen daha önce tahmin edilen veya belki de beklenmeyen yeni özelliklerin ortaya çıkmasına yol açacaktır.”
Bu yeni yaklaşım henüz tam anlamıyla bir görüntü elde edemedi; çünkü düzgün sonuçlar almak için yeterli araç mevcut değildi. Ekip, ayrıntıları 19 mikrosaniye aralıklarla ölçmeyi başardı ki bu, Ay yüzeyinde bir madeni paradan biraz daha büyük bir nesneyi görebileceğiniz anlamına geliyor. Bu buluş, o kadar heyecan verici ki, ekip, bunun yeni keşifler getireceğinden kesinlikle emin.
CfA ve SAO’da astrofizikçi ve EHT’nin Kurucu Direktörü olan makalenin eş yazarı Sheperd “Shep” Doeleman, bu gelişmenin önemini vurgulayarak şunları söyledi:
“Bunun neden büyük bir buluş olduğunu anlamak için, siyah-beyaz fotoğraflardan renkli fotoğraflara geçişte elde ettiğiniz ekstra ayrıntı patlamasını düşünün. Bu yeni ‘renkli görüş’, Einstein’ın kütleçekiminin etkilerini, kara delikleri besleyen ve galaksilerin derinliklerinden fırlayan güçlü jetleri oluşturan sıcak gaz ve manyetik alanlardan ayırmamızı mümkün kılıyor.”
Bu çalışma ile ilgili makale, The Astronomical Journal’da yayımlandı.
