Başbakan Paşinyan’dan Barış Anlaşması Açıklamaları
Başbakan Nikol Paşinyan, 9-11 Eylül tarihleri arasında Ermenistan’ın başkenti Erivan’da gerçekleştirilen ve YouTube üzerinden yayımlanan “Erivan Diyaloğu 2024” forumunun açılışında önemli açıklamalarda bulundu. Paşinyan, Güney Kafkasya bölgesinde barış ve istikrarın artık gerçekçi bir hedef haline geldiğini vurgulayarak, Azerbaycan ile imzalanacak barış anlaşması üzerinde büyük ölçüde mutabakat sağlandığını belirtti. Ermenistan’ın, üzerinde mutabakata varılan metinle barış anlaşması imzalamaya hazır olduğunu ifade etti.
Paşinyan, anlaşma taslağında giriş bölümü ile metindeki 13 madde üzerinde tam, 3 madde üzerinde ise kısmi anlaşma sağlandığını dile getirerek, şunları söyledi: “Barış anlaşmasının mutabakata varılan maddelerinden biri, her iki tarafın da müzakereleri ortak bir mekanizma üzerinden yürütmesini sağlayacak bir mekanizmayı içeriyor. Ayrıca, barış anlaşmasının mutabakata varılan kısmında Ermenistan ile Azerbaycan arasında diplomatik ilişkilerin kurulmasına yönelik bir hüküm de yer alıyor. Dolayısıyla bu tür çözümlerle ilerleyebiliriz. Bu teklifi kamuoyuna açık ve resmi olarak sunmuş bulunuyoruz. Barış ve İlişkilerin Tesisi Anlaşması’nı mutabakata varılan metinle en kısa sürede imzalamaya hazır olduğumu belirtmek isterim.”
Uluslararası Anlaşmaların Hükümleri Geçerli Olacak
Başbakan Paşinyan, Azerbaycan ile barış anlaşması imzalanması ve bu anlaşmanın Ulusal Meclis tarafından onaylanması durumunda, Ermenistan Anayasası’ndaki “Ermenistan Cumhuriyeti tarafından onaylanan uluslararası anlaşmalar ile (iç) hukuk normları arasında çelişki olması durumunda, uluslararası anlaşmaların hükümleri uygulanacaktır” maddesi gereği barış anlaşması maddelerinin geçerli olacağını kaydetti. Ayrıca, Azerbaycan ile sınır belirleme konusunda da olumlu gelişmeler yaşandığını ve bu konuda çalışan komisyonların yönetmeliğinin her iki ülke tarafından da imzalandığını aktardı. Yönetmeliğin, ülkesinin iç onay sürecinde olduğunu vurgulayan Paşinyan, bu yönetmelikte çalışmaların 1991 Almatı Bildirgesi temelinde yürütülmesinin yer aldığını belirtti. Ayrıca, bildirgeye imza atan Ermenistan ve Azerbaycan’ın, birbirinin toprak bütünlüğünü ve sınır dokunulmazlığını kabul ettiğini ifade etti.
Bölgesel Ulaşım Projesi: Barış Kavşağı
Paşinyan, bölgesel ulaştırma yollarının açılmasına yönelik Ermenistan’ın “Barış Kavşağı” projesine de değindi. Bu projenin hayata geçirilmesiyle birlikte demir yolu ve otoyolların yanı sıra elektrik, doğal gaz ve diğer nakil hatlarının açılmasının öngörüldüğünü belirtti. Proje sayesinde, sadece Ermenistan ve Azerbaycan değil, aynı zamanda Türkiye, İran, Rusya ve Avrupa arasında demir yolu ulaşımının mümkün hale geleceğini kaydetti.
Azerbaycan-Nahçıvan İletişimine Hazırlık
Başbakan Paşinyan, “Elbette Azerbaycan’ın, Ermenistan toprakları üzerinden Türkiye ve İran ile demir yolu bağlantısına sahip olma imkanı var. Ayrıca, Ermenistan toprakları üzerinden Nahçıvan ile Azerbaycan arasında kara yolu ve demir yolu bağlantısının kurulması da büyük önem taşıyor. Biz bu iletişimi sağlamaya hazırız. Ancak şunu da belirtmeliyim ki, bugün Nahçıvan ulaşım bağlantılarından mahrum değil. Çünkü Nahçıvan, İran ve Türkiye toprakları üzerinden dış dünyayla bağlantı kurma olanağına sahip” şeklinde ifade etti. Ermenistan, Azerbaycan ve Rusya arasındaki 9 Kasım 2020 tarihli üç taraflı bildiriye de atıfta bulunan Paşinyan, bildirinin 9. maddesi ile öngörüldüğü üzere, Azerbaycan ve Nahçıvan arasındaki ulaşım yollarının, “Barış Kavşağı” projesi çerçevesinde tekrar açılmasına hazır olduklarını ancak bu yolların güvenliğinin üçüncü taraflar veya ülkeler tarafından sağlanmasına karşı olduklarını kaydetti. Paşinyan, yolların geçtiği Ermenistan toprakları üzerindeki güvenliğin sağlanmasının ve garantörlüğün 9 Kasım üçlü bildirisiyle Ermenistan’a verildiğini savundu.
