Filistin’in İngiltere Büyükelçisi, Euronews Türkçe’ye verdiği özel röportajda, Avrupa Birliği’nin İsrail ve Filistin’e ilişkin politikasında Uluslararası Adalet Divanı’na (UAD) saygı göstermesi gerektiğini söyledi.
Husam Zomlot, AB’nin devam eden İsrail-Hamas çatışmasının sona erdirilmesinde kilit bir faktör olduğunu, bu nedenle “ICJ kararının tarihi ve hayati bir karar olduğunu” açıkladı. Özellikle AB’nin politikalarını ICJ kararına göre oluşturması gerekiyor.
Mahkeme, temmuz ayında İsrail’in Gazze Şeridi ve Batı Şeria’yı da kapsayan işgal altındaki Filistin topraklarındaki varlığının yasadışı olduğuna karar vererek, İsrail’in askerlerini çekmesini ve yerleşim yerlerini boşaltmasını istemişti.
Eğer AB tepki vermez ve aynı şeyi talep etmezse, bu durum kıta için yeni bir mülteci krizinin fitilini ateşleyebilir.
“Avrupa coğrafi olarak Filistin’e yakın bir bölgedir.”
“Avrupa Konseyi’nin (İsrail Maliye Bakanı Bezalel) Smotrich ve (Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar) Ben-Gvir’e yaptırım uygulanmasını görüşmesi memnuniyet vericidir. Ancak yaptırımların yalnızca bu iki aşırıcıya değil, yasadışı davranışın (arkasındaki) herkese uygulanması gerekiyor.”
İngiliz vaatleri
Zomlot, İngiltere’nin, geçen yıl 7 Ekim’de gerçekleşen saldırılarla başlayan Hamas-İsrail savaşının sona erdirilmesinde kilit rol oynaması gerektiğini belirterek, İngiltere’deki henüz yeni İşçi Partisi hükümetinin Filistin devletini resmen tanıma sözü verdiğini söyledi.
Zomlot, Filistin Yönetimi yetkilileriyle birlikte İngiltere Dışişleri Bakanlığı’yla düzenli toplantılar yaptıklarını, tanınmanın en kısa sürede gerçekleşmesi ve verilen sözlerin tutulması gerektiğini vurguladı.
Görüşmeler hakkında “Bunun bir zamanlama meselesi olduğunu söylüyorlar,” dedi. “Onlara zamanın şimdi olduğunu söylüyoruz. Aksi takdirde, iki devletli çözüm ve tanınma vaadi konusunda ciddi değillerdir.”
Zomlot, son görüşmelerini perşembe günü gerçekleştirdiklerini belirterek, yeni hükümetin önceki İngiltere hükümetine kıyasla tutumundan duyduğu memnuniyeti dile getirirken, “daha gidilecek çok yol olduğunu” da kaydetti.
- Gazze’de yıkıcı savaşın ortasında çocuk felci aşılama kampanyası başladı
- İsrailli protestocular Gazze rehine anlaşması talebiyle büyük greve gidiyor
Zomlot, İsrail’e çatışmanın sona erdirilmesi yönündeki baskının daha da yoğunlaştırılması gerektiğini söyledi.
“Şu ana kadar bir ateşkes anlaşmasına varamamamızın tek nedeni (İsrail Başbakanı Benjamin) Netanyahu’dur,” dedi. “İngiltere, onlara baskı yapmada kilit bir rol oynamalıdır.”
Netanyahu’nun bir barış anlaşmasını kabul etme konusundaki isteksizliği İsrail muhalefeti tarafından eleştirilirken, Gazze’de daha fazla İsrailli rehinenin ölü bulunması haberinin ardından ülke çapında protesto gösterileri ve grev çağrıları da başladı.
Hamas’ın Gazze’deki geleceği
ABD ve İsrail’in Hamas’ın Gazze’deki varlığını sürdürmesini istememesinin nedeni sorulduğunda, eski Washington temsilcisi Zomlot, gelecekteki Filistin özerkliği ve devleti için birliğin temel olduğunu ve bunun tüm aktörler tarafından saygı duyulan bir yönetim otoritesini gerektireceğini söyledi.
“Tek formül, Gazze, Batı Şeria ve Kudüs’te yaşayan halkımızın ihtiyaçlarını karşılayan ve onlara bakan tek bir Filistin hükümetinin olmasıdır” diye konuştu.
“Bunu yalnızca tek bir merkezi meşru hükümet sağlayabilir. Ve bizim bir hükümetimiz var. Başkanımız (Mahmud Abbas) Türkiye’de bir eylem planı açıkladı ve Gazze’ye giderek bu eylem planını uygulamaya çalışıyor. Yani mesele oradaki veya buradaki siyasi gruplarla ilgili değil.”
Zomlot, bu durumun Hamas’ın gelecekte bir Filistin devletinin parçası olacağı anlamına gelip gelmediği sorusuna, “Şu ana kadar tüm gruplar arasında varılan mutabakat, mevcut veya gelecekteki herhangi bir hükümetin tek bir hükümet olacağı, ancak siyasi gruplardan değil teknokratlardan oluşacağı yönündedir.” yanıtını verdi.
“Filistin halkının, özellikle Gazze ve Batı Şeria’daki ihtiyaçlarının karşılanması, yeniden inşa ve kalkınma gibi önemli bir görevi başlatmak için profesyonellere ve teknokratlara ihtiyacımız var.”
“Bu şekilde hükümette siyasi hizipler oluşmayacak” diye konuştu.
Ateşkesi kim imzalayacak?
ABD, Katar ve Mısır’ın arabuluculuğunda Hamas ve İsrail, ABD Başkanı Joe Biden tarafından hazırlanıp gündeme getirilen ateşkes önerisi etrafında aylardır aralıklı olarak müzakereler yürütüyor.
Son aylarda ateşkesin yakın olduğuna dair haberler az da olsa duyulsa da Ağustos ayında Doha ve Kahire’de yapılan görüşmelerden henüz bir sonuç çıkmadı.
Filistin devletinin olmaması, Gazze’nin geleceğine ilişkin bağlayıcı bir planı olan herhangi bir ateşkes anlaşması için hukuki bir zorluk teşkil ediyor.
İsrail tam teşekküllü bir devlet olarak katılabilirken, Filistin topraklarında uluslararası alanda meşru tek örgüt, birçok ülke tarafından tanınan ancak Gazze’yi yönetmeyen Filistin Kurtuluş Örgütü’dür.
- Netanyahu, İsrail’in stratejik Philadelphia koridorundan çekilmeyeceğinde ısrar ediyor
- Borrell, İsrailli yerleşimcilerin Batı Şeria’daki Filistin köyüne saldırmasının ardından AB yaptırımlarıyla tehdit etti
Zomlot, artık İsrail Başbakanı’nın evet demesi gerektiğini söyledi. “Ateşkesin aşamaları için net bir yol haritası sağlayan bir BM Güvenlik Konseyi kararı var. Elimizde bir ateşkes hazırlığı var, ancak eksik olan tek şey Netanyahu.”
“Ateşkes müzakereleri ancak uluslararası toplum İsrail hükümetini ikna edebilirse sonuçlanabilir. Bu ancak baskı, yaptırımlar ve silah ambargosu yoluyla olabilir” diye sonlandırdı.
