Kara Deliklerin Gizemi: İki Yeni Keşif
Kara delikler, genellikle karanlık uzayda görünmez bir şekilde varlıklarını sürdürseler de, çevrelerindeki cisimleri içine çekip parçalayarak açığa çıkardıkları ışık sayesinde gözlemlenebilmektedirler. Özellikle aktif galaksi çekirdekleri, çevrelerindeki gaz ve tozu yutarak muazzam miktarda ışık yayarak dikkat çekiyor. Bu galaksilerin merkezlerindeki devasa yapılar, bazen tüm galaksinin yıldızlarının ışığını bile gölgede bırakacak kadar güçlüdür.
İki Yeni Kara Delik Saptandı
Independent Türkçe’ye göre, Hubble Uzay Teleskobu, 800 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunan MCG-03-34-64 isimli birleşen galaksilerin merkezinde bu türden iki kara delik keşfetti. Bu kara delikler, birbirine sadece 300 ışık yılı mesafede bulunarak birleşme aşamasında oldukları tespit edildi. Gökbilimciler, Hubble’ın galaksi merkezinden fırlayan üç farklı ışık çizgisi gözlemlemesi sonucunda bu bulguları elde etti.
Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezi’nden Anna Trindade Falcão, “Böyle bir şey görmeyi beklemiyorduk” diyerek, “Bu yakın evrende sık rastlanan bir durum değil ve bize galaksinin içinde farklı olayların döndüğünü gösteriyor” şeklinde ekliyor. Falcão ve ekip arkadaşları, Hubble’ın optik dalga boyundaki gözlemlerinin ardından NASA’nın Chandra Gözlemevi’ni kullanarak galaksiyi X-ışını altında da inceledi.
Ekip, bulgularını hakemli dergi The Astrophysical Journal‘da 9 Eylül’de yayımladı ve iki ışık kaynağının birbirine çok yakın süper kütleli kara delikler olduğuna dair güçlü bir sonuca ulaştı. Araştırmacılar, tespitlerini doğrulamak için ABD’nin New Mexico eyaletindeki Very Large Array isimli radyo teleskobunun arşivine de başvurdu. Bu sayede bulguların üç ayrı dalga boyunda desteklendiği görüldü.
Daha önce radyo teleskopları kullanarak gökbilimciler, birbirine daha yakın süper kütleli kara delikler gözlemlemiş olsa da, bu gözlemler farklı dalga boylarında henüz doğrulanmamıştı. Falcão, “Optik, X-ışını ve radyo dalga boylarında parlak ışık görünce, birçok olasılık elenerek yalnızca yakın kara delikler olarak açıklanabileceği sonucuna varılabiliyor” diyerek, “Tüm parçaları bir araya getirdiğimizde, aktif galaksi çekirdeği ikilisinin net bir resmini elde ediyoruz” şeklinde belirtiyor.
Galaksinin merkezindeki üçüncü ışık kaynağının kaynağını henüz kesin olarak bilmeyen ekip, daha fazla veriye ihtiyaç duyduklarını vurguluyor. NASA’nın açıklamasında, bu iki kara deliğin bir zamanlar kendi galaksilerinin merkezinde yer aldıkları ve ev sahibi galaksilerin birleşmesi sonucu birbirine yaklaştıkları ifade ediliyor. Bu tür olayların, galaksi birleşmelerinin daha sık yaşandığı evrenin ilk dönemlerinde çok daha yaygın olduğu düşünülüyor.
Bilim insanları, bu ikili kara deliklerin birbirinin etrafında döndükçe uzay-zaman dokusunda kütleçekimsel dalgalanmalar yaratacaklarını belirtiyor. Kütleçekimsel dalgalar, kara deliklerin birbirine giderek daha hızlı yaklaşmasına da yol açacak. Araştırmacılar, muhtemelen 100 milyon yıl boyunca yakınlaşmaya devam edecek olan bu kara deliklerin nihayetinde birleşmelerinin kaçınılmaz olduğunu ifade ediyor.
