Parazitoid Yaban Arıları ve Yeni Keşif
Parazitoid yaban arıları, genellikle yumurtalarını gelişim aşamasındaki sineklere bırakarak yaşam döngülerini sürdürür. Bu süreçte, konakçı sineklerin daha savunmasız olmaları, arıların işini büyük ölçüde kolaylaştırır. Yumurtadan çıkan arılar, gelişim sürecinde olan sineklerin içinde büyüyerek onları içeriden tüketir. Genellikle sinekler, olgunlaşmadan önce bu süreçte ölür. Ancak, yapılan araştırmalar sonucunda ilk kez yetişkin sinekleri hedef alan bir parazitoid yaban arısı türü tespit edilmiştir.
TESADÜFEN FARK EDİLDİ
Independent Türkçe’nin aktardığı habere göre, Mississippi Eyalet Üniversitesinden doktora öğrencisi Logan Moore, bahçesinden topladığı meyve sineklerinin karnında bilinmeyen bir tür yaban arısı larvası buldu. Bu keşif, Moore ve ekibinin Syntretus perlmani adı verdikleri türün gelişim aşamalarını laboratuvar ortamında incelemesine yol açtı.
Bulgularını hakemli dergi Nature‘da 11 Eylül’de yayınlayan ekip, arının iğnesiyle yetişkin meyve sineklerinin karnına yumurtasını bıraktığını kaydetti. Daha sonra, yumurtanın larvaya dönüşerek sineğin karnında 18 gün kaldığı ve konakçısının karnını patlatarak onu terk ettiği gözlemlendi.
Ardından birkaç saat ortalıkta dolaşan arı, koza evresine geçerek 23 gün sonra yetişkin olarak kozadan çıktı. Moore, “Sineğin yan tarafından dışarı çıkıyor,” diyerek olayın dehşet verici boyutuna dikkat çekiyor. Sineğin genellikle bu durumdan sonra birkaç saat boyunca canlı kalması ise durumu daha da korkutucu kılıyor.
Yeni keşfedilen yaban arısının, dünyanın en yaygın sinek türlerinden biri olan meyve sineğini (Drosophila melanogaster) hedef alması, bilim insanlarını şaşkına çevirdi. Araştırmacılar, böyle bir keşfin neden şimdiye kadar yapılmadığını anlamaya çalışıyor. Moore, “Belki de bu kadar uzun süre fark edilmemesinin sebebi, kimsenin bunu beklememesiydi,” ifadelerini kullanıyor.
Bilim insanları laboratuvar testlerinde Syntretus perlmani’nin, Drosophila cinsindeki diğer sinekleri de konakçı olarak seçtiğini gözlemledi. Makalenin ortak yazarı Matthew Ballinger, “Sinekleri hedef alan bilinen tüm parazitoid yaban arıları, olgunlaşmamış yaşam evrelerindeki sineklere saldırır ve onların içinde gelişir,” diyor. “Drosophila ve diğer sinekleri hedef alan parazitoid yaban arıları hakkında 200 yıldır araştırmalar yapılmasına rağmen, bugüne kadar yetişkinlere saldıran bir türe hiç rastlamamıştık.”
Araştırmacılar, Syntretus perlmani’nin yetişkin sinekleri konakçı haline getirecek şekilde nasıl evrimleştiğini keşfetmeyi amaçlıyor. Ekip, Syntretus perlmani’nin ABD’nin doğu kesiminde geniş bir yaşam alanına yayıldığını ifade ediyor. Ballinger, “Yeni tür hakkında daha fazla bilgi edinmek için sabırsızlanıyoruz,” diyerek ekliyor: “Umarız diğer araştırmacılar da önümüzdeki yıllarda kendi projelerine başlayarak bu türün enfeksiyon biyolojisini, ekolojisini ve evrimini daha iyi anlamaya çalışır.”
