İzmir, deprem kuşaklarının kesiştiği bir bölgede yer alması nedeniyle afetlere karşı sürdürülebilir bir direnç inşa etme sürecini hızla hayata geçiriyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi, geleneksel kriz yönetimini aşan ve afetin yıkıcı etkilerini en aza indirmeyi amaçlayan bir risk azaltma vizyonunu merkeze alıyor. Bu çabalar, Afet İşleri Dairesi Başkanlığı koordinesinde ve akademik iş birliğiyle yürütülen 2025–2029 Stratejik Planı’nın temel taşlarını oluşturuyor. Hedef, yalnızca yapı stokunu değil, altyapıyı, toplumsal farkındalığı ve doğayla uyumu kapsayan Çoklu Krizlere Dirençli Kent modelini hayata geçirmek ve örnek bir şehir olmaya odaklanmaktır.
Şehir planlaması kapsamında zeminin güvenli yapılaşmaya uygunluğunu anlamak için mikrobölgeleme çalışmaları yoğun biçimde sürüyor. Karşıyaka’da yaklaşık 2 bin hektarlık alanda yürütülen sismik mikrobölgeleme çalışmalarıyla 52 sondaj kuyusu açılarak zeminin metrelerce altına iniliyor ve 120 noktada mikrogravite ölçümü yapılıyor. Konak ve Bayraklı ilçelerinde ise yaklaşık 4 bin 650 hektarlık alan için yeni teknik hazırlıklar son aşamada. Bu çerçeve, kentsel dönüşüm projelerinin pusulası olarak güvenlik odaklı bir yol haritası sunuyor.
Aktif fay hatları üzerinde yürütülen paleosismoloji çalışmalarıyla fayların geçmişteki davranışları inceleniyor. Amaç, gelecekte oluşabilecek depremlere dair öngörüleri güçlendirmek. 25 aktif fay üzerinde planlanan 111 hendek kazısının 90’ı tamamlandı; çalışmalar %80 seviyesinde ilerliyor ve kent için daha gerçekçi deprem senaryoları üretilmesini sağlıyor.
İzmir’in yapı stokunun durumu da kapsamlı bir envanterle izleniyor. Bayraklı ve Bornova’da toplam 94 bin 733 yapının incelemesi tamamlanırken, Karşıyaka’da 27 mahallede 16 bin 906 yapı sahada değerlendirildi. Bu veriler, kent merkezindeki tüm ilçeleri kapsayacak şekilde genişletilmesi planlanıyor ve yapı güvenliği haritasını net bir biçimde ortaya koyuyor.
Denizden ve yamaçlardan gelebilecek tehditleri öngörmek için tsunami risk haritaları ve heyelan envanteri üzerinde çalışmalar yürütülüyor. ODTÜ ve diğer üniversitelerle yürütülen İzmir Depremsellik ve Tsunami Araştırması yaklaşık 30 bin senaryo üzerinde çalışırken sahil boyu 600 kilometrelik alanda veri üretiliyor. Bu çalışmaların bir sonucu olarak Seferihisar, UNESCO destekli bir “tsunamiye hazır kent” sertifikası için hazırlık yapıyor. Ayrıca 30 ilçeyi kapsayan heyelan envanteriyle, Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) tabanlı riskler ve mühendislik projeleri için somut veriler elde ediliyor.
Yeni Deprem Master Planı kapsamında 2026 yılında tamamlanması hedeflenen yol haritası, jeolojik yapıdan hukuki süreçlere, eğitimden finansmana kadar 8 ana başlık altında kent için kapsamlı bir çerçeve sunacak. Ayrıca AFAD koordinasyonu ile belirlenen 71 barınma alanı ve 2 bin 425 toplanma alanının altyapısı güçlendiriliyor; bu alanlar güvenli, erişilebilir ve temel ihtiyaçları karşılayan mekânlar olarak tasarlanıyor. İzmir, bilimsel aklın rehberliğinde yalnızca bugünü değil, geleceğini güvence altına alıyor.
