Yaz mevsimi geldi ancak gıda enflasyonunda hala bir düşüş görülmüyor. Hem üreticiler hem de tüketiciler maliyetler ve fiyatlar konusunda endişeli. Türkiye İstatistik Kurumu’nun verilerine göre, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yıllık enflasyonu %71,60 olarak açıklanırken, gıda ve alkolsüz içeceklerde enflasyon ise %68,08 olarak belirlendi. Bu yıl beklenenin aksine, özellikle sebze meyve fiyatlarındaki artışlar market tezgahlarını olumsuz etkiledi. Örneğin, 2023 yılında kilosu ortalama 6,84 TL olan karpuzun kilosu bu yıl 15 TL’yi geçti. Aynı şekilde, geçen yıl 11,60 TL’ye satılan patlıcanın fiyatı da 30 TL’yi aştı. Bamyanın kilosu ise 55 TL’den 100 TL’nin üzerine çıktı. Pazarlardaki fiyat artışları ülkemizde %300’e varan oranlara ulaşırken, asgari ücret %49 oranında artarak 17.002 TL’ye yükseldi, en düşük emekli aylığı ise 10.000 TL olarak belirlendi.
Üreticiler ve Maliyetler
Ziraat Mühendisleri Odası İzmir Şube Başkanı Hakan Çakıcı, gıda fiyatlarındaki artışın talep değil, maliyet enflasyonundan kaynaklandığını belirtiyor. Çiftçilerin mazot, elektrik, gübre, ilaç gibi üretim maliyetlerinin sürekli arttığını ifade eden Çakıcı, devletin çiftçilere yeterli ve doğru destek sağlamadığını vurguluyor. Üretim maliyetlerinin tarladan pazara ulaştırılmasıyla arttığını dile getiren Çakıcı, iklim değişikliğinin de tarımı olumsuz etkilediğini söylüyor. Ülkemizde ekilmeyen 3,5-4 milyon hektar arazinin bulunduğunu belirten Çakıcı, Türkiye’nin tarladan sofraya gıda güvenliği sorununu çözemediğine dikkat çekiyor.
Politika ve Çözüm Önerileri
Çiftçi Sen Başkanı Ali Bülent Erdem, üretimde kullanılan ilaç ve yem gibi ürünlerde dışa bağımlılığın arttığını dile getiriyor. Erdem’e göre, tarımsal girdi faaliyetleri çok yüksek ve enflasyonun altında kalan tarım sektörü önünü göremiyor. Özellikle döviz kurlarındaki artışların çiftçileri olumsuz etkilediğini belirten Erdem, devletin vergi politikalarında düşüşe gitmesi gerektiğini ifade ediyor. Sulamanın önemine de değinen Erdem, sulama yatırımlarının artırılması gerektiğini ve çiftçilere destek verilmesi gerektiğini söylüyor. Çakıcı ise çiftçilere doğrudan destek verilmesi, ürünlere göre sulu ve kuru koşullarda üretim maliyetlerinin belirlenmesi gerektiğini vurguluyor. Politikaların oluşturulmasında ziraat mühendislerinin de rol alması gerektiğini belirten Çakıcı, ülkemizde liyakat sorunu olduğunu ifade ediyor.
