İran Devlet Televizyonu’na göre, Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Muhammed İslami, Çeharmahal Bahtiyari eyaletine yaptığı ziyaret sırasında, nükleer anlaşmanın Avrupalı tarafları İngiltere, Fransa ve Almanya’nın İran’ı anlaşmayı ihlal etmekle suçladığı konuya değindi.
İran’ın Nükleer Anlaşma Kararlılığı
İslami, “Stratejik eylem yasasına göre, yaptırımları ortadan kaldırmaya kararlıyız. Karşı taraf yükümlülüklerini yerine getirmezse mevcut durum ortaya çıkar” açıklamasında bulundu. İran, anlaşmadaki taahhütlerini durdurma kararını, tarafların anlaşmaya riayet etmemesi sebebiyle aldığını belirtti.
UAEA Denetimleri ve İran’ın Tutumu
İslami, UAEA’nın Güvenlik Denetimi ile Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması (NPT) kapsamında İran’daki denetimlerini sürdürdüğünü ifade ederken, “İran aleyhinde karar çıkarılır veya siyasi baskı uygulanırsa biz de karşı eylemlerde bulunacağız ve bunu kendilerine ilettik” dedi.
Geçmişe Dair Bilgiler
İran ile ABD, Çin, Fransa, Almanya, Rusya ve İngiltere arasında 2015’te imzalanan nükleer anlaşma, uluslararası yaptırımların kaldırılması karşılığında Tahran’ın nükleer faaliyetlerinin düzenlenmesini ve denetim altına alınmasını amaçlamaktaydı.
Eski ABD Başkanı Donald Trump’ın göreve gelmesinin ardından ABD’nin tek taraflı olarak anlaşmadan çekilmesiyle birlikte İran’a yeniden yaptırımlar uygulanmaya başlanmıştı. Bu durum üzerine İran da anlaşmadaki taahhütlerini azaltma kararı almıştı.
Anlaşmanın İçeriği ve İran’ın Tutumu
Nükleer anlaşma, İran’ın yüksek düzeyde uranyum geliştirmesine izin vermemekte olup, anlaşmanın 26 ve 36’ncı maddeleri uyarınca İran’ın taahhütlerini durdurabileceği durumlar belirtilmektedir. İran, attığı adımların anlaşmayı ihlal etmediğini savunmaktadır.
E3 olarak adlandırılan nükleer anlaşmanın Avrupalı tarafları İngiltere, Fransa ve Almanya, İran’a yönelik bazı konuları kapsayan bir karar taslağını UAEA Yönetim Kuruluna sunmuştu.
