Suriye-Türkiye İlişkilerinde Son Gelişmeler
Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esad’ın geçtiğimiz hafta sonu yaptığı açıklamalarda, “Türkiye’nin Suriye topraklarından çekilmesinin normalleşme süreci için bir ön koşul olmadığı” ifadeleri dikkatleri iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin seyrine çekti. Normalleşme sürecinin mevcut durumunu Cumhuriyet’e değerlendiren Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Öğretim Görevlisi Doç. Dr. Yasin Atlıoğlu, önemli tespitlerde bulundu.
Atlıoğlu, “Haziran ayının sonunda Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın Esad ile görüşme planları hakkında yaptığı açıklamalar, iki ülke arasında bazı adımlar atılacağı yönünde tartışmalara yol açmıştı. Yaz sonuna kadar Esad ve Erdoğan arasında bir görüşmenin gerçekleştirileceği iddiaları da gündemdeydi. Ancak bu beklentilerin çoğu gerçekleşmedi. Şu an geldiğimiz noktada sürecin arzu edilen şekilde ilerlemediği açıkça görülüyor. Hem Suriye’nin Türkiye’den hem de Türkiye’nin Şam’dan belirli talepleri mevcut. Dolayısıyla, müzakereler aracılığıyla bir uzlaşmaya varmak zorundalar” dedi.
Türkiye’nin Suriye muhalefeti ile olan ilişkilerinin Şam tarafından pek hoş karşılanmadığını belirten Atlıoğlu, “Türkiye’nin bu ilişkileri sona erdirme noktasında herhangi bir ciddi eğilim göstermediği gözlemleniyor. Sadece askerlerin geri çekilmesi meselesi değil, aynı zamanda Suriye’nin kuzeyinde Suriyeliler tarafından desteklenen muhalefet grupları ve Fırat’ın doğusundaki terör örgütleri olan PKK ve PYD ile ilgili sorunlar da mevcut. Bu durum, uzlaşma sağlamayı zorlaştıran unsurlar arasında yer alıyor” ifadelerini kullandı.
‘Askeri Konular Çözülebilir’
Atlıoğlu, Ankara-Şam hattındaki ilişkilerin iç savaşın patlak verdiği 2011 yılına kadar karşılıklı güven üzerinde kurulu olduğunu hatırlatarak, “Bu tarihten sonra Türkiye’nin Suriye’deki muhalefete verdiği desteğin güven ortamını zedelediğini belirtmek gerekir. Bu ilişkileri yeniden yapılandırmak için öncelikle tarafların birbirlerine güven duyması şarttır. Bu da tarafların tutarlı ve öngörülebilir bir politika izlemeleri ile mümkündür. Normalleşme sürecinin uzun bir zaman alacağı aşikar; bu durum 6 ay veya 1-2 yıl gibi kısa bir sürede çözülebilecek meseleler değildir. Askeri konular, iyi bir planlama ile belirli bir zamanda çözülebilirken, Suriye’nin mevcut ekonomik durumu, Türkiye’nin ekonomik sıkıntıları ve sığınmacı yükü gibi meseleler daha karmaşık ve zorlu bir çözüm süreci gerektirecektir” değerlendirmesinde bulundu.
Türkiye’nin Dört Koşulu
Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından yapılan açıklamalara göre, iki ülkenin ilişkilerinin 2011 öncesine dönebilmesi için şu dört koşulun yerine getirilmesi gerekiyor:
- Suriye’nin terör unsurlarından arındırılması.
- 2254 sayılı Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararı çerçevesinde uzlaşı sağlanması.
- Suriyeli sığınmacıların geri dönüşü için gerekli koşulların oluşturulması.
- Gerekli yaklaşımların hayata geçirilmesi durumunda, Suriye’nin esenliğine ve bölgesel istikrara katkı sağlayabilecek adımların önünün açılması.
Bu koşulların sağlanması durumunda, iki ülke arasındaki ilişkilerin normalleşmesi ve bölgesel istikrarın tesis edilmesi adına önemli adımlar atılabileceği ifade edilmektedir.
