Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov’un Açıklamaları
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, düzenlenen basın toplantısında BRICS’in mevcut üye ülkelerinin yeni üye kabul etme konusunda ortak bir görüşe vardığını belirtti. Lavrov, “BRICS’in genişleme perspektifine gelince, bu aşamada tüm üye ülkeler şimdilik yeni kararlar almamayı ve benzer düşünen üyelerden oluşan bir birlik olan örgütü adapte etmeyi makul buluyor. Beş kişiydik, şimdi on kişiyiz. Elbette bunun için bir tür alışma süreci ve beşlinin yıllar içinde geliştirdiği gelenekler doğrultusunda yeni üyelerin çalışmalara sorunsuz bir şekilde katılması gerekiyor” şeklinde konuştu.
22-24 Ekim 2024 tarihleri arasında Kazan’da yapılacak BRICS zirvesinde örgütün yeni ortak ülkelerinin nasıl şekilleneceğine dair bazı önerilerin sunulacağına dikkat çeken Lavrov, 20’den fazla ülkenin BRICS’e katılma isteminde bulunduğunu ve yaklaşık 10 ülkenin de sürekli temaslarını sürdürmek istediğini kaydetti. Lavrov, “Ne tür bir anlaşmaya varılabileceğini tahmin edebilecek durumda değilim, ama elbette duyurulacaktır” diyerek bu konunun önemine vurgu yaptı.
Numan Kurtulmuş’un Değerlendirmeleri
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Numan Kurtulmuş, Rusya’nın resmi haber ajansı TASS’a verdiği röportajda BRICS’i çok kutuplu dünya sisteminin önemli bir unsuru olarak değerlendirdi. Kurtulmuş, “Türkiye’nin BRICS’le olan irtibatı dünya barışına da çok daha ciddi bir katkı sunacaktır” ifadesini kullandı.
BRICS’e katılmasının Türkiye’ye sağlayacağı faydalarla ilgili bir soruyu yanıtlayan Kurtulmuş, “Artık dünya çok kutupluluğun gerçekleşmeye başladığı yeni bir döneme girmiştir. Bunun henüz başlangıcındayız. Nasıl Berlin duvarının yıkılması soğuk savaş döneminin sonunu getirdiyse, ABD’nin Afganistan’dan çekilmesiyle başlayan süreç de dünyada yeni bir dönemin kapılarını açtı. Bu yeni dönemin en belirgin özelliği çok kutupluluktur. Artık hiçbir ülkenin tek başına dünyayı domine etmesi, dünya sistemini yönetmesi mümkün değildir. Dolayısıyla, önümüzdeki dönemde bu çok kutupluluğun gerektirdiği çok sayıda yeni oluşuma şahit olacağız. Türkiye de hem jeostratejik konumu hem Doğu-Batı arasındaki köprü vazifesi gören konumuyla hem kültürel geçmişiyle ve geleceğe ait perspektifleriyle bölgesel bir aktör hatta küresel sistemde etkili rol oynayan bir aktör olma sürecine girmiştir. Bunun için biz BRICS’i bundan sonraki çok kutuplu dünya sisteminin önemli oluşumlarından birisi olarak telakki ediyoruz. Türkiye’nin BRICS’e girmesi Türkiye’yi kısıtlamayacak, tam tersine Türkiye’nin elindeki dış politika imkanlarını fazlalaştıracaktır. Ve Türkiye’nin BRICS’le olan irtibatı dünya barışına da çok daha ciddi bir katkı sunacaktır.” şeklinde yanıtladı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Görüşleri
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, New York’taki Türkevi’nde gazetecilere yaptığı açıklamada, “Her şeyden önce bizim BRICS ve ASEAN’da yer almamız, buralarda görünmemiz, inanıyorum ki bölgelerin aritmetiğini de değiştirecek” ifadelerini kullandı. Erdoğan, “Çok daha farklı bir yapının inşasına vesile olacak. Orta Asya, Rusya, Baltık bölgesi ya da Uzak Doğu ile ilişkilerimiz kadar Kıta Avrupası ve Amerika ile de bağlarımızın bulunduğunu bir kenara koyamayız. Aynı şekilde Arap coğrafyası ve Körfez ülkeleriyle köklü bir geçmişimiz bulunurken Afrika ile de yakın ilişkilerimiz mevcut. Netice itibarıyla bulunduğumuz coğrafya ve binlerce yıllık geçmişimiz bizi böylesine çeşitli bir ortaklık mimarisi oluşturmak için teşvik ediyor. Biz bir NATO ülkesiyiz diye Türk dünyası ve İslam dünyası ile bağlantımızı kopartamayız. BRICS ve ASEAN bizim için özellikle ekonomik iş birliklerimizi geliştirmek için fırsatlar barındıran yapılar. Bu yapıların içinde yer almak NATO’dan vazgeçmek anlamına da gelmiyor. Bu ittifak ve iş birliklerinin, özellikle birbirinin alternatifi olduğunu düşünmüyoruz. Bugünün dünyasında bazı uluslararası gerilimler olsa da soğuk savaş dönemi çok geride kaldı. Bize “BRICS’e ya da başka bir yapıya girmeyin” diyenlere baktığınızda yıllardır parçası olmak için çalıştığımız Avrupa Birliği’nin kapısında bizi yıllarca bekletenlerle aynı kişiler. Biz bunlara bakarak asla geleceğimizi belirleyemeyiz” şeklinde değerlendirmelerde bulundu.
