İzmir Büyükşehir Belediyesi, 30 Ekim 2020 depreminin ardından kentte deprem riskini azaltmak ve afetlere hazırlığı güçlendirmek için zemin araştırmaları, yapı envanteri, planlama ve eğitim çalışmalarını sürdürüyor. Bayraklı, Bornova ve Karşıyaka’da yaklaşık 120 bin yapının envanteri çıkarıldı. Mikrobölgeleme araştırmaları Konak ve Bayraklı’da devam ederken, Deprem Master Planı ile olası hasarları önceden değerlendirecek karar destek sistemi de geliştiriliyor.
Çalışmaların temel amacı, deprem tehlikesini ve yapıların mevcut durumunu bilimsel verilerle değerlendirmek; risk azaltma, kent planlaması ve afet müdahalesi kararlarını bu bulgulara dayandırmak. Belediye, araştırmaların yanı sıra eğitim ve tatbikatlarla toplumun afetlere hazırlık kapasitesini artırmayı hedefliyor.
İzmir’de deprem riskini azaltmak için hangi çalışmalar yürütülüyor?
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin çalışmaları dört ana alanda ilerliyor: zemin ve mikrobölgeleme araştırmaları, yapı stoku envanteri, Deprem Master Planı ve afet eğitimi. Bunlara ek olarak, olası bir depremde binalarda ve altyapıda oluşabilecek hasarları senaryolar üzerinden tahmin etmeyi amaçlayan bir karar destek sistemi geliştiriliyor.
Bu çalışmalar birbirini tamamlıyor. Zemin araştırmaları yerel koşulları ortaya koyarken yapı envanteri binalara ilişkin mevcut bilgileri derliyor. Master Planı, kent ölçeğinde izlenecek stratejileri belirlemeyi; hasar tahmin sistemi ise deprem öncesinde müdahale ve hazırlık kararlarına veri sağlamayı amaçlıyor.
Konak’ta mikrobölgeleme araştırmaları nasıl ilerliyor?
Bornova ve Karşıyaka’daki çalışmaların ardından mikrobölgeleme araştırmaları Konak ve Bayraklı’da sürüyor. Konak’ta saha çalışmalarının başlamasından sonraki yaklaşık bir ay içinde 40 sondaj tamamlandı. Araştırma alanı, Göztepe Stadı çevresinden Konak İskelesi’ne kadar uzanıyor.
Sondaj ve diğer saha incelemeleriyle yer altındaki tabakalar, anakayanın derinliği ve zeminin deprem sırasında gösterebileceği davranış değerlendiriliyor. Bu bulgular, zemin koşullarının kent planlaması ve yapılaşma kararlarında dikkate alınmasına yardımcı olacak.
İzmir’de ne kadar alanda jeolojik etüt yapıldı?
Belediye, kent genelinde 1 milyon 113 bin 67 hektarlık alanda 1/25 bin ölçekli imar planlarına temel oluşturan jeolojik etütler gerçekleştirdi. Ayrıca 25 bin 218 hektarlık alanda mikrobölgeleme ve jeolojik-jeoteknik etüt raporları hazırlandı ve bu raporlar ilgili kurumlarca onaylandı.
Bornova ve Karşıyaka’daki sismik mikrobölgeleme çalışmalarında saha incelemeleri ve laboratuvar araştırmaları yapıldı. Karşıyaka’da derin sondaj ve jeofizik ölçümlere ek olarak, olası diri fayları araştırmak için dört paleosismolojik hendek açıldı. İncelemelerde yerel zemin koşulları, anakaya derinliği, temel saha periyodu ve sıvılaşma potansiyeli değerlendiriliyor.
ZF sınıfı zeminler için neden özel araştırma yapılıyor?
Karşıyaka’da, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği’nde standart hesaplama ölçütleri tanımlanmayan ZF sınıfı zeminlere yönelik özel araştırmalar yürütülüyor. Bu zeminler için özel analiz gerektiğinden, çalışmanın amacı deprem etkilerini değerlendirmede kullanılabilecek bölgesel ölçütleri belirlemek.
Araştırma sonuçlarının, sorunlu ve riskli zeminlerde yapılacak binaların depreme dayanıklı tasarımına bilimsel altyapı sağlaması hedefleniyor. Çalışma, zemin özelliklerinin tasarım kararlarına daha ayrıntılı biçimde yansıtılmasına yönelik bir adım olarak yürütülüyor.
Yapı envanteri kaç binayı kapsıyor?
Bayraklı, Bornova ve Karşıyaka’da yaklaşık 120 bin yapının envanteri çıkarıldı. Çalışmada binaların mevcut özelliklerine ilişkin veriler toplandı. Bu bilgiler, ayrıntılı mühendislik incelemesi gerektiren yapıların belirlenmesine ve kentsel dönüşüm çalışmalarının bilimsel verilerle desteklenmesine katkı sağlayacak.
İl Afet Risk Azaltma Planı kapsamında envanter çalışmasının diğer ilçelere de yaygınlaştırılması planlanıyor. Böylece risk azaltma yatırımlarının önceliklendirilmesi ve elde edilen sonuçların ilgili kurumlarla paylaşılması amaçlanıyor.
Ön incelemesi yapılan binalar için hangi işlemler izleniyor?
30 Ekim 2020 depreminden sonra vatandaşların başvuruları üzerine mevcut binalarda ön incelemeler yapıldı. Ayrıntılı mühendislik değerlendirmesi gereken yapıların maliklerine, mevzuatta öngörülen seçenekler hakkında resmi bildirim gönderildi. Maliklerden 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı tespiti yaptırmaları veya Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği doğrultusunda deprem performans analizi gerçekleştirmeleri istendi.
Belirlenen süre içinde gerekli işlemleri yaptırmayan binalar takip ediliyor. İlgili mevzuat kapsamında bu yapılar için resen riskli yapı tespiti yapılması ya da yaptırılması yönünde çalışmalar yürütülüyor.
İzmir Deprem Master Planı neyi kapsıyor?
Dokuz Eylül Üniversitesi koordinatörlüğünde hazırlanan İzmir Deprem Master Planı, kentin deprem risklerini bütüncül biçimde değerlendirmeyi ve uzun vadeli önlemler geliştirmeyi amaçlıyor. Çalışmaya akademik paydaşların yanı sıra belediyenin teknik ekipleri de katkı sağlıyor.
Plan kapsamında deprem tehlikesi, yapı stoku, kritik altyapı, ulaşım, kent planlaması, afet yönetimi, eğitim ve toplumsal dirençlilik birlikte ele alınıyor. Öncelikli müdahale alanlarının belirlenmesi ve kurumların sorumluluklarını içeren uygulanabilir bir yol haritası hazırlanması hedefleniyor. Planın sonuçlarının kentsel dönüşüm, yapı güçlendirme, altyapı yatırımları ve afet yönetimi çalışmalarına yön vermesi bekleniyor.
Deprem Ön Hasar Tahmin ve Karar Destek Sistemi nasıl çalışacak?
Dokuz Eylül Üniversitesi koordinatörlüğünde geliştirilen coğrafi bilgi sistemi tabanlı çalışma, farklı deprem senaryolarının olası etkilerini önceden değerlendirmeyi amaçlıyor. Sistem; binalardaki muhtemel hasarı, ulaşım ağlarında yaşanabilecek kapanmaları ve içme suyu ile kanalizasyon altyapısındaki olası sorunları inceleyecek. Acil müdahale noktalarına erişim de değerlendirme başlıkları arasında yer alıyor.
Pilot uygulama merkezdeki 11 ilçede devam ediyor. Sistemin aşamalı biçimde İzmir’in 30 ilçesine yaygınlaştırılması planlanıyor. Üretilen verilerin afet müdahale planlarının hazırlanmasına ve risk azaltma yatırımlarının önceliklendirilmesine katkı sağlaması hedefleniyor.
2026’da afet eğitimleri ve tatbikatlara kaç kişi katıldı?
Ekim 2026 itibarıyla İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin düzenlediği 120 afete hazırlık eğitimine 17 bin 821 kişi, 43 tatbikata ise bin 843 kişi katıldı. Böylece 2026’nın ilk 10 ayında eğitim ve tatbikatlarla ulaşılan kişi sayısı 19 bin 664 oldu.
2025 yılında eğitimlere 3 bin 799, tatbikatlara 3 bin 782 kişi katılmıştı. Eğitimlerde deprem ve yangın sırasında doğru davranış, tahliye, temel ilk yardım ve güvenli müdahale konularına yer veriliyor.
Afet hazırlıkları farklı gruplara nasıl ulaşıyor?
Belediye, okul öncesi dönemden ortaöğretime kadar farklı yaş grupları için eğitimler düzenliyor. Engelli bireyler, yaşlılar, kadınlar ve diğer kırılgan grupların ihtiyaçlarına yönelik çalışmalar ise özel eğitim kurumları, dernekler, huzurevleri ve ilgili kamu kurumlarıyla iş birliği içinde yürütülüyor.
Eğitim ve tatbikatların yanında toplanma alanları, geçici barınma, lojistik destek, tahliye ve kurumlar arası koordinasyon konularında da hazırlık yapılıyor. Tatbikatlardan elde edilen sonuçlar, eksiklerin belirlenmesi ve hazırlık çalışmalarının geliştirilmesi için değerlendiriliyor.
İzmir’in deprem hazırlıklarında sıradaki hedefler neler?
Belediye, mikrobölgeleme ve yapı envanteri çalışmalarını kent genelinde yaygınlaştırmayı planlıyor. Deprem Master Planı’nın uygulanabilir strateji ve yatırım programlarına dönüştürülmesi, kritik altyapının güçlendirilmesi ve bilimsel verileri kullanan karar destek sistemlerinin geliştirilmesi de öncelikler arasında bulunuyor.
Yapı güçlendirme ve kentsel dönüşüm yatırımlarında kurumlar arası iş birliğinin artırılması ve sürdürülebilir finansman olanaklarının geliştirilmesi hedefleniyor. Bu çalışmalarla İzmir’in afetlere hazırlık kapasitesinin ve depreme karşı kent direncinin artırılması amaçlanıyor.
İlk yorum yapan olun