Dr. Ögretim Üyesi Çağdaş Gökhun Özmerdiven’den böbrek reflüsüyle ilgili açıklama. İdrar kesesi (mesane) içinde depolanan idrarın geriye doğru idrar kanalları (üreterler) ve böbreğe doğru kaçmasıdır. Bu durum böbreğe bakteri ulaşmasını kolaylaştırarak böbrekte fonksiyon kaybı ile sonuçlanabilecek enfeksiyonlar oluşmasına ve idrar kanallarıyla böbreğin genişlemesine (hidronefroz) yol açabilir. Çocuklarda görülem sıklığı %1-2 civarındadır.
Böbrek Reflüsüne Dair Belirtiler, Bulgular ve Teşhis
Henüz anne karnında takip edilen bir fetüsün böbreklerinde ultrasonografi ile genişleme tespit edildiğinde akla gelmesi gereken nedenlerden birisi VUR’dür. Bebeklik çağında ateşli idrar yolu enfeksiyonu geçiren her çocukta VUR’den şüphelenmek gerekir. En sık karşılaştığımız hasta grubu ise okul öncesi yaşta sık tekrarlayan enfeksiyonlar ile gelen kız çocuklarıdır. Bu çocuklarda gündüz-gece idrar kaçırmaları da görülebilir ve genellikle kabızlık bulunur. Bu çocuklarda gerekli görülürse VUR teşhisi için kullanılan mesane içine ilaç verilerek çekilen radyolojik tetkik (voiding sistoüretrografi) yapılır.
VUR tespit edildi ise böbreğe herhengi bir zarar verip vermediği böbrek sintigrafisi (DMSA Sintigrafi) yapılarak anlaşılır. Bu test için de çok düşük miktarda radyoaktif madde damar yolu ile verilerek böbreğin etli kısmında reflüden dolayı oluşabilecek kayıplar (renal skar) değerlendirilir
Böbrek Reflüsü Tedavisi
Operasyon gereken durumlar:
- Teşhis edildiğinde yüksek dereceli olan VUR’ler
- 3. derecede olsa da iki taraflı olan ya da ağır renal skar oluştuğu için yeni enfeksiyon risklerinin göze alınamadığı durumlar
- Koruyucu antibiyotik tedavisine ragmen engellenemeyen enfeksiyon ataklarının olması
Cerrahi tedavi temel olarak, açık ya da endoskopik olarak iki şekilde yapılabilir. Açık cerrahide idrar kanalı-mesane bileşkesinde geriye dönüşe izin vermeyecek yeni bir bileşke oluşturulur ve başarı şansı %95’lerdedir. Endoskopik girişim ile idrar kanalı-mesane bileşkesine bir madde enjeksiyonu ile kısmi bir kapatma uygulanır, ancak açık onarım kadar yüksek başarıya sahip değildir. Tekrarlanan girişimlere gerek duyulabilir.
