Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü (DKMP) izniyle, Deniz Memelileri Araştırma Derneği (DMAD) uzman ekipleri her yıl Karadeniz, Marmara, Ege ve Akdeniz’de balina ve yunus gibi deniz memelileri üzerine kapsamlı bilimsel araştırma seferleri düzenlemektedir. Bu yılki araştırma seferinde, DMAD kurucusu Dr. Aylin Akkaya ve uzman ekip, Türkiye denizlerinde daha önce hiç kaydı bulunmayan yeni bir yunus türü keşfetti. Bu buluş, deniz biyologları ve doğa severler için ‘heyecan verici bir keşif’ olarak değerlendirilmektedir.
TÜRKİYE’DE BİLİNEN 4 YUNUS TÜRÜ VAR
Yapılan araştırmalar sırasında, daha önce Türkiye’de hiç gözlemi kaydedilmemiş olan, diğer Doğu Akdeniz ülkelerinde mevcut olduğu bilinen pürüz dişli yunus (Steno bredanensis) türü tespit edilmiştir. Leyla İsrapilova, bu yunus türünün sıcak suları tercih ettiğini ve derin sularda yaşadığını belirtti. “Bu türün Türk sularına ilk defa mı geldiği ya da normalde burada bulunup bulunmadığı konusunda daha fazla araştırmaya ihtiyaç var. Bu yıl Akdeniz’de su sıcaklıkları belirgin bir şekilde artış gösterdi; belki de bu durum bir habitat kaymasına neden olmaktadır” diye ekledi.
SICAKLIK ARTIŞININ ETKİSİ OLABİLİR
İsrapilova, “Daha fazla araştırma yapıldıkça bu türün burada aslında her zaman var olup olmadığını öğrenebiliriz. Bu, daha fazla bilimsel çalışma ile açığa çıkabilecek bir durum” şeklinde açıklamalar yaptı. Böylelikle, bu yeni yunus türünün Türkiye’deki deniz memelileri listesine dahil edilmesi, Türk sularının bu türler için ne denli önemli olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.
İNSAN KAYNAKLI TEHDİTLER
İsrapilova, “Türkiye’nin Akdeniz sularında nesli tehlike altında olan başka bir tür de bulunmaktadır. Bu, bu suların korunması yönünde çaba göstermemiz gerektiğini gösteriyor. Bu tür bu sularda varlığını sürdürüyor ve bu nedenle korunması gereken bir tür. Diğer deniz memelileri gibi bu tür de son derece önemli; dolayısıyla, varlığının devam edebilmesi için çaba sarf etmemiz gerekiyor” dedi. Gemi trafiği, sualtı gürültüsü ve aşırı endüstriyel balıkçılık gibi insan kaynaklı tehditlere dikkat çekti.
“ÜLKEMİZDE 10 BALİNA, YUNUS VE MUTUR TÜRÜ VAR”
DMAD kurucusu Dr. Aylin Akkaya, yunus ve balina gibi deniz memelerine yönelik bilimsel araştırma seferleri ile ülkemizin de dahil olduğu Doğu Akdeniz için mevcut bilimsel veri eksikliğini gidermeyi hedeflediklerini belirtti. Türkiye’nin kıyı uzunluğu açısından Akdeniz’de önemli bir yere sahip olduğunu, ancak bu konuda yapılan bilimsel çalışmaların sayısının oldukça az olduğunu ifade etti. Dr. Akkaya, “Ülkemizde insanların daha çok televizyondan gördüğü ve kitaplardan okuduğu tüm karizmatik türler mevcut. Bu türleri görmek büyük bir ayrıcalık; Türk vatandaşı olarak, herhangi bir kıyıya gittiğimizde belirli bir süre oturduğumuzda bu türleri görme olasılığımız oldukça yüksek” dedi.
“BU DOĞAL GÜZELLİĞİ KORUMAK HERKESİN GÖREVİ”
Dr. Akkaya, bu doğal güzelliklerin korunmasının herkesin sorumluluğu olduğuna dikkat çekti. “Bu sadece karar vericilerin veya bilim insanlarının çalıştığı bir alan değil. O bölgede yaşayan halk, balıkçılar, öğrenciler, çocuklar ve yaşlılar; herkesin bu doğal güzelliği korumak için çaba göstermesi gerekiyor. Değişim bireyden başlar ve bu sebeple suçluyu dışarıda aramak yerine, bireysel sorumluluklarımızı yerine getirmeliyiz. DMAD olarak, bireylerin gücünün ve etkisinin farkındayız. Yasaklar koymak yerine, sürdürülebilir eylemler geliştirmemiz gerekiyor. Bunun başında tek kullanımlık plastiklerin ve poşet kullanımının azaltılması yer alıyor; ayrıca yere çöp atma alışkanlığımızdan vazgeçmeliyiz” şeklinde konuştu.
